Üç koordinata ölçeg maşynynyň ýalňyşlyklarynyň esasy sebäpleri we çözgütleri

CMM ýalňyşlyk çeşmeleri köp sanly we çylşyrymly bolup, adatça diňe CMM-iň takyklygyna uly täsir edýän we esasan aşakdaky ugurlarda bölmek aňsat bolan ýalňyşlyk çeşmeleri ulanylýar.

1. Temperatura ýalňyşlygy

Temperatura ýalňyşlygy, termal ýalňyşlyk ýa-da termal deformasiýa ýalňyşlygy diýlip hem atlandyrylýar, ol temperaturanyň öz ýalňyşlygy däl-de, temperatura faktory sebäpli geometrik parametrleriň ölçeg ýalňyşlygydyr. Temperatura ýalňyşlygynyň emele gelmeginde esasy faktor ölçenýän obýektdir we ölçeg enjamynyň temperaturasy ölçenýän obýektiň ululygyndan 20 gradusdan ýa-da ölçegden çykýar we enjamyň işi temperatura bilen üýtgeýär.

Çözgüt.
1) Meýdan kalibrleme wagtynda daşky gurşaw şertleri üçin temperaturanyň täsirini düzetmek üçin ölçeg maşynynyň programma üpjünçiliginde çyzykly düzediş we temperatura düzedişi ulanylyp bilner.
2) Elektrik enjamlary, kompýuterler we beýleki ýylylyk çeşmeleri ölçeg enjamyndan belli bir aralykda saklanmaly.
3) Kondisionerler güýçli temperatura gözegçilik ukybyna eýe bolan inwertor kondisionerini saýlamaga synanyşmaly we kondisioneriň gurnama ýerini oýlanyşykly meýilleşdirmeli. Kondisioneriň ýeliň ugruny ölçeg enjamyna gönüden-göni urmagy gadagan edilýär we ýokarky we aşaky ölçeg otaglarynyň arasyndaky temperatura tapawudy sebäpli içerki howanyň temperaturasyny deňagramly saklamak üçin ýeliň ugruny ýokary tarap sazlamaly, howanyň uly aýlanyşygyny emele getirmeli.
4) Her gün irden işde kondisioneri açyň we günüň ahyrynda ýapyň.
5) Maşyn otagynda ýylylygy saklamak çäreleri bolmaly, otagyň gapylary we penjireleri temperatura ýaýramagyny azaltmak we gün şöhlesinden gaça durmak üçin ýapyk bolmaly.
6) ölçeg otagynyň dolandyrylyşyny güýçlendirmeli, goşmaça adamlaryň galmagyna ýol bermemeli.

2. Zond kalibrleme ýalňyşlygy

Zond kalibrlemesi, kalibrleme topunyň we stilusyň arassa we berk däldigi, şeýle hem ýalňyş stilus uzynlygynyň we standart top diametriniň girizilmegi ölçeg programma üpjünçiliginiň zond kompensasiýa faýlynyň kompensasiýa ýalňyşlygyny ýa-da ýalňyşlygyny çagyrmagyna sebäp bolup, ölçeg takyklygyna täsir edýär. Nädogry stilus uzynlygy we standart top diametrleri ölçeg wagtynda programma üpjünçilik zond kompensasiýa faýlyny çagyranda kompensasiýa ýalňyşlyklaryna ýa-da ýalňyşlyklaryna sebäp bolup biler, bu bolsa ölçeg takyklygyna täsir edýär we hatda enjama adatdan daşary çaknyşyklara we zeper ýetmegine sebäp bolup biler.

Çözgüt:
1) Standart topy we stilusy arassa saklaň.
2) Başlygyň, zondyň, stilusyň we standart topuň berk berkidilendigine göz ýetiriň.
3) Dogry stilus uzynlygyny we standart top diametrini giriziň.
4) Kalibrleme takyklygyny şekil ýalňyşlygyna we kalibrlenen topuň diametrine we gaýtalanmagyna esaslanyp kesgitläň (kalibrlenen topuň diametri uzaldyş çybygynyň uzynlygyna baglylykda üýtgeýär).
5) Zondyň dürli pozisiýalaryny ulananyňyzda, ähli zond pozisiýalaryny kalibrländen soň, standart topuň merkezi nokadynyň koordinatalaryny ölçäp, kalibrleme takyklygyny barlaň.
6) Zondda stilus herekete getirildi we zond gaýtadan kalibrlenmeli bolsa, ölçeg takyklygynyň talaplary deňeşdirme boýunça ýokarydyr.

3. Ölçeg işgärleriniň ýalňyşlygy

Islendik işde adamlar hemişe ýalňyşlyga sebäp bolýan iň möhüm faktorlaryň biri bolupdyrlar. CMM-iň işinde işgärler ýalňyşlygy köplenç ýüze çykýar, bu ýalňyşlygyň ýüze çykmagy bilen işgärleriň hünär derejesi we medeni hili gönüden-göni baglanyşyklydyr. CMM takyk gurallaryň birinde ýokary tehnologiýaly tehnologiýalaryň dürli görnüşleridir, şonuň üçin operator üçin berk talaplar bar, operator maşyny nädogry ulansa, eger operator maşyny dogry ulanmasa, bu ýalňyşlyga sebäp bolar.

Çözgüt:
Şonuň üçin, CMM-iň operatory diňe bir professional tehnologiýany talap etmän, eýsem işe ýokary derejede höwes we jogapkärçilik talap edýär, ölçeg maşynynyň işleýiş prinsipi we tehniki hyzmat bilimi bilen tanyş, maşynyň işleýişinde funksional ölçeg maşynyny netijeli ulanyp we onuň işiniň netijeliligini ýokarlandyryp, kärhana üçin iň ýokary ykdysady peýdany gazanyp biler.

4. Ölçeg usulynyň ýalňyşlygy

Koordinata ölçeg enjamy bölekleriň we komponentleriň ölçeg ýalňyşlyklaryny we ölçeg çydamlylygyny ölçemek üçin, esasanam ölçeg çydamlylygyny ölçemek üçin ulanylýar, bu bolsa ýokary takyklyk, ýokary netijelilik we uly ölçeg aralygy ýaly artykmaçlyklaryny görkezýär we ölçeg çydamlylygy üçin köp görnüşli ölçeg usullary bar, eger ölçeg çydamlylygyny ölçemekde ulanylýan anyklaýyş prinsipi dogry bolmasa, saýlanan usul kämil bolmasa, berk bolmasa, takyk bolmasa, ölçeg usulynyň ýalňyşlyklaryna sebäp bolar.

Çözgüt:
Şonuň üçin, CMM işi bilen meşgullanýanlar ölçeg usullary bilen, esasan hem ölçeg usullarynyň ýalňyşlygyny azaltmak üçin görnüş çydamlylygynyň anyklaýyş ýörelgeleri we ölçeg usullary bilen gowy tanyş bolmalydyrlar.

5. Ölçenen iş böleginiň özüniň ýalňyşlygy

Sebäbi ölçeg maşynynyň ölçegleriniň esasy prinsipi ilki nokatlary almak, soňra programma üpjünçiligi nokatlary laýyk getirmek we ýalňyşlygy hasaplamakdyr. Şonuň üçin ölçeg maşynynyň bölegiň görnüşiniň ýalňyşlygyny ölçemegiň belli bir talaplary bar. Ölçenen böleklerde açyk-aýdyň burmalar ýa-da trahoma bolanda, ölçegleriň gaýtalanmagy has-da ýaramazlaşýar, şonuň üçin operator takyk ölçeg netijelerini berip bilmeýär.

Çözgüt:
Bu ýagdaýda, bir tarapdan, ölçenýän bölegiň görnüş ýalňyşlygyny gözegçilikde saklamak zerurdyr, beýleki tarapdan bolsa, ölçeg sterženiniň gymmatbaha daş topunyň diametrini degişli derejede artdyryp bolýar, ýöne ölçeg ýalňyşlygy, elbetde, has ulydyr.