Statik ýalňyşlyk çeşmeleriKoordinat Ölçeýji Enjamyesasan şu aşakdakylary öz içine alýar: Koordinata Ölçeg Enjamynyň öz ýalňyşlygy, mysal üçin, gönükdiriji mehanizmiň ýalňyşlygy (göni çyzyk, aýlanma), salgylanma koordinata ulgamynyň deformasiýa, zondyň ýalňyşlygy, standart mukdaryň ýalňyşlygy; ölçeg şertleri bilen baglanyşykly dürli faktorlaryň, mysal üçin, ölçeg gurşawynyň täsiri (temperatura, tozan we ş.m.), ölçeg usulynyň täsiri we käbir näbellilik faktorlarynyň täsiri we ş.m. sebäpli ýüze çykýan ýalňyşlyk.
Koordinat ölçeg maşynynyň ýalňyşlyk çeşmeleri şeýle çylşyrymly welin, olary bir-birden anyklamak we aýyrmak hem-de düzetmek kyn, we umuman, diňe koordinat ölçeg maşynynyň takyklygyna uly täsir edýän we aýyrmak has aňsat bolan ýalňyşlyk çeşmeleri düzedilýär. Häzirki wagtda iň köp öwrenilen ýalňyşlyk koordinat ölçeg maşynynyň mehanizm ýalňyşlygydyr. Önümçilik tejribesinde ulanylýan CMM-leriň köpüsi ortogonal koordinat ulgamynyň CMM-leridir we umumy CMM-ler üçin mehanizm ýalňyşlygy esasan çyzykly hereket komponentiniň ýalňyşlygyna, şol sanda ýerleşme ýalňyşlygyna, göni hereket ýalňyşlygyna, burç hereket ýalňyşlygyna we perpendikulýarlyk ýalňyşlygyna degişlidir.
Dogrylygyny bahalandyrmak üçinkoordinata ölçeýji maşynýa-da ýalňyşlygy düzetmegi amala aşyrmak üçin, koordinata ölçeg maşynynyň içki ýalňyşlygynyň modeli esas hökmünde ulanylýar, onda her bir ýalňyşlyk elementiniň kesgitlemesi, seljermesi, geçirilmegi we umumy ýalňyşlygy berilmelidir. CMM-leriň takyklygyny barlamakda umumy ýalňyşlyk diýilýän zat, CMM-leriň takyklyk häsiýetlerini, ýagny görkeziji takyklygyny, gaýtalanma takyklygyny we ş.m. görkezýän birleşdirilen ýalňyşlygy aňladýar: CMM-leriň ýalňyşlygy düzetmek tehnologiýasynda ol giňişlik nokatlarynyň wektor ýalňyşlygyny aňladýar.
Mehanizmiň ýalňyşlyklaryny seljermek
CMM-iň mehanizm aýratynlyklary, gönükdiriji reýs onuň gönükdirýän bölegine bäş derejeli erkinligi çäklendirýär we ölçeg ulgamy hereketiň ugry boýunça altynjy derejeli erkinligi dolandyrýar, şonuň üçin gönükdirilýän bölegiň giňişlikdäki ýagdaýy gönükdiriji reýs we onuň degişli bolan ölçeg ulgamy tarapyndan kesgitlenýär.
Zond ýalňyşlyklaryny seljermek
CMM zondlarynyň iki görnüşi bar: kontakt zondlary gurluşyna görä iki kategoriýa bölünýär: geçiş (tegişli trigger ýa-da dinamiki signallaşdyrma diýlip hem atlandyrylýar) we skanirleme (proporsional ýa-da statik signallaşdyrma diýlip hem atlandyrylýar). Geçirijiniň hereketi, zond anizotropiýasy, geçişiň hereketiniň dispersiýasy, täzeden başlama ölü zolagy we ş.m. sebäpli geçiş zondynyň ýalňyşlyklary. Güýç bilen süýşüriş gatnaşygy, süýşüriş bilen süýşüriş gatnaşygy, özara birikdiriş päsgelçiligi we ş.m. sebäpli skanirleme zondynyň ýalňyşlygy.
Zondyň zond we iş böleginiň zond tüýüne degmegi üçin geçiş urgusy, aralygyň zondyň sowulmagy. Bu zondyň ulgam ýalňyşlygydyr. Zondyň anizotropiýasy geçiş urgusynyň ähli ugurlarda deňsizligidir. Bu ulgamlaýyn ýalňyşlykdyr, ýöne adatça tötänleýin ýalňyşlyk hökmünde kabul edilýär. Açary hereketiniň parçalanmagy gaýtalanýan ölçegler wagtynda açar hereketiniň dispersiýa derejesine degişlidir. Hakyky ölçeg açar hereketiniň bir ugurda standart çetleşmesi hökmünde hasaplanýar.
Ölü zolagy täzeden başlatmak, zond sterženiň deňagramlylyk ýagdaýyndan çetleşmegine, daşarky güýji aýyrmagyna, sterženiň ýazdaky güýjüniň täzeden başlamagyna degişlidir, ýöne sürtülme täsiri sebäpli sterženiň asyl ýagdaýyna gaýdyp bilmeýändigi, bu bolsa öňki ýagdaýdan çetleşmegiň täzeden başlamagydyr.
CMM-iň deňeşdirilen integral ýalňyşlygy
Deýilýän otnositel integral ýalňyşlyk, ölçenen gymmat bilen CMM-iň ölçeg giňişligindäki nokatdan nokada aralygynyň hakyky gymmatynyň arasyndaky tapawutdyr, ony aşakdaky formula bilen aňlatmak bolýar.
Otnositel integral ýalňyşlyk = aralyk ölçeg gymmaty aralygyň hakyky gymmaty
CMM kwotasyny kabul etmek we döwürleýin kalibrlemek üçin ölçeg giňişligindäki her bir nokadyň ýalňyşlygyny anyk bilmek hökman däl, diňe koordinata ölçeg iş böleginiň takyklygyny bilmek gerek, ony CMM-iň deňeşdirilen integral ýalňyşlygy bilen bahalandyryp bolýar.
Göreşdirilen integral ýalňyşlyk ýalňyşlyk çeşmesini we soňky ölçeg ýalňyşlygyny gönüden-göni görkezmeýär, diňe aralyga degişli ölçegleri ölçelende ýalňyşlygyň ululygyny görkezýär we ölçeg usuly deňeşdirme boýunça ýönekeýdir.
CMM-iň boşluk wektor ýalňyşlygy
Giňişlik wektor ýalňyşlygy CMM-iň ölçeg giňişligindäki islendik nokatdaky wektor ýalňyşlygyny aňladýar. Ol ideal göni burçly koordinata ulgamyndaky ölçeg giňişligindäki islendik berk nokat bilen CMM tarapyndan kesgitlenen hakyky koordinata ulgamyndaky degişli üç ölçegli koordinatalaryň arasyndaky tapawutdyr.
Teoriýa taýdan, giňişlik wektor ýalňyşlygy şol giňişlik nokadynyň ähli ýalňyşlyklarynyň wektor sintezi arkaly alnan toplumlaýyn wektor ýalňyşlygydyr.
CMM-iň ölçeg takyklygy örän talap ediji bolup, onuň köp bölekleri we çylşyrymly gurluşy bar, şeýle hem ölçeg ýalňyşlygyna täsir edýän köp faktorlar bar. CMM ýaly köp okly maşynlarda statik ýalňyşlyklaryň dört esasy çeşmesi aşakdaky ýaly bar.
(1) Gurluşyk bölekleriniň (meselem, ýol görkezijiler we ölçeg ulgamlary) çäkli takyklygy sebäpli ýüze çykýan geometrik ýalňyşlyklar. Bu ýalňyşlyklar bu gurluş bölekleriniň önümçilik takyklygy we gurnama we tehniki hyzmatda sazlama takyklygy bilen kesgitlenýär.
(2) CMM-iň mehanizm bölekleriniň çäkli berkligi bilen baglanyşykly ýalňyşlyklar. Olar, esasan, hereket edýän bölekleriň agramy sebäpli ýüze çykýar. Bu ýalňyşlyklar gurluş bölekleriniň berkligi, olaryň agramy we konfigurasiýasy bilen kesgitlenýär.
(3) Temperaturanyň bir gezek üýtgemegi we temperatura gradiýentleri sebäpli ýol görkezijiniň giňelmegi we egilmegi ýaly termal ýalňyşlyklar. Bu ýalňyşlyklar maşynyň gurluşy, material häsiýetleri we CMM-iň temperatura paýlanyşy bilen kesgitlenýär we daşarky ýylylyk çeşmeleriniň (meselem, daşky gurşawyň temperaturasy) we içki ýylylyk çeşmeleriniň (meselem, hereketlendiriji birlik) täsirine düşýär.
(4) zond we goşmaça enjamlaryň ýalňyşlyklary, esasan hem zondyň çalşyrylmagy, uzyn steržen goşulmagy, beýleki goşmaça enjamlaryň goşulmagy sebäpli zondyň ujunyň radiusyndaky üýtgeşmeler; zond ölçege dürli ugurlarda we ýagdaýlarda degende anizotrop ýalňyşlyk; indeksleme stolunyň aýlanmagy sebäpli ýüze çykýan ýalňyşlyk.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 17-nji noýabry